Lessons 1 and 2
शुभोदय 🌄
गृहकार्यं (Assignment) 🪷
Record and DM the following sentences.
- My name is… What is your name? (To a lady)
- My name is… What is your name? (To a gentleman)
- Answer in two sentences to : क: भवत:/भवत्या: पुत्र: / पुत्री? (Who is your son/ daughter)
- सुप्तस्य सिंहस्य मुखे प्रविशन्ति वा मृगा:?
- अस्माकम् आचरणं कथं भवितव्यम्? ( Hint: अस्माकम् आचरणं ____ इव भवितव्यम्|)
- स्वस्य परिचयं ददातु|
- Recite both the सुभाषितम्.
Lessons 3 and 4
शुभोदय: 🪷
Wednesday motivation:
Do you want to be like an eagle or an ant?
योजनानां सहस्रं तु शनैर्गच्छेत् पिपीलिका ।
आगच्छन् वैनतेयोपि पदमेकं न गच्छति ॥
“Even an ant, if it keeps moving slowly, can travel a distance of thousands of yojanas (long distances). An eagle (with its immense ability) doesn’t shift by even one step if it doesn’t move”
It is not the ability, but the persistence of one’s effort, however small, that leads to progress.
Let’s move like ants, take small but consistent steps towards progress.
सुभ-बुधवासर: ✨
शुभोदय 🌄
गृहकार्यं (Assignment) 2 🪷
Record and DM the following sentences:
- सुभाषितद्वयं वाचयतु (recite both the Subhashitams).
- प्रियवाक्यम् कठिनं वा अकठिनं वा?
- सुभाषिते, अभिषेकं विना अर्जित-सत्त्वेन मृगेन्द्रता कः प्राणी प्राप्नोति?
- वर्तालापस्य बाषान्तरीं कुरुत| (translate the conversation)
अप्रमेय: – Namaste| please come, please come| please sit.
स्वप्रकाश: – Thank you. What is the time?
अप्रमेय: – 5.45. Why do you ask?
स्वप्रकाश: – I have to go out at 6.15.
अप्रमेय: – where?
स्वप्रकाश: – I have to go to the Ram temple.
अप्रमेय: – I’ll also come. Do you want water?
स्वप्रकाश: – yes, also some tea.
अप्रमेय: – yes, yes, I’ll get that too| … please take (upon offering water and tea) can I give some more?
स्वप्रकाश: no, no, I’m done.
अप्रमेय: – let me get some flowers.
स्वप्रकाश: – from your garden? (उद्यानात् va)
अप्रमेय: – yes, from my garden.
स्वप्रकाश: – nice! Let’s go!
अप्रमेय: – yes! Let’s go!
शुभं भवतु 🙏🏼✨
Lessons 5 and 6
🪷सप्ताह: ३- 30 July, पाठौ 5, 6
- सुभाषितम् संस्कृते वाचयतु| क्रियापदानि चिनोतु| Recite both the Subhashitams| Identify the kriyapadam.
- वज्रादपि कठोराणि मृदूनि कुसुमादपि।
लोकोत्तराणां चेतासि को नु विज्ञातुमर्हति||
वज्रात्-अपि कठोराणि मृदूनि कुसुमात्-अपि।
लोक-उत्तराणां चेतासि को नु विज्ञातुम्-अर्हति
Who is able to understand the minds of superior people which are harder than the weapon of Indra (during the tough time) and softer than the flower (at other times)?
- अन्नदानं परं दानं विद्यादानमतः परम् ।
अन्नेन क्षणिका तृप्तिर्यावज्जीवं च विद्यया ॥
अन्नदानं परं दानं विद्यादानम्- अतः परम् ।
अन्नेन क्षणिका तृप्ति: यावत्-जीवं च विद्यया ॥
The offering of food is great; the offering of education is even greater. While food satisfies only momentarily, education satisfies during the entire course of life.
- सप्तमी विभक्तिः अधिकरणार्थे उपयुज्यते|
Saptami vibhakti is used to indicate place and time.
Four forms have been introduced:
कुत्र? – रामे, रमायाम्, नद्याम्, फले
कदा? सप्तवादने
द्वितीया विभक्तिः is used to indicate object.
फलं, रामं, शिलां, etc.
भाषान्तरे निरूपयतु(Translate)
१) I’ll be at 7 pm at home (गृहं).
२) I’ll give him a fruit at 4.05.
३) One Rama is seeing two Ramas. (पश्यति, पश्यतः, पश्यन्ति)
४) Two Ramas are seeing one Rama.
- प्रश्नस्य उत्तरं ददातु| please give the answer to the questions.
१) कुत्र वसति भवान्/ भवती? अहम् ____|
२) कदा उत्तिष्ठति प्रति दिनं? अहम् ____|
३)आपणे कति पुस्तकानि क्रीतवती / क्रीतवान्? (Give a number) आपणं – shop, क्रयणम्- to buy
४) अद्य शुक्रवासरः चेत्, प्रपरह्य:, परह्य:, ह्य:, अद्य श्व:, परश्व:, प्रपरश्व:, उपयुज्य वाक्यानि रचयतु|
इत्थम् Like this 👇🏾
अद्य शुक्रवासरः| ह्य: | परह्य:|
Happy learning 🌸
सुष्टु-अभ्यास: 🍃
Lessons 7 and 8
सप्ताह: 4 7 Aug
पाठ-संख्ये 7,8
- सुभाषितम् संस्कृते वाचयतु| क्रियापदानि चिनोतु | आङ्गिल-भाषायां अर्थं वदतु|
Recite both the Subhashitams| Identify the kriyapadam. Also, give the meaning in English.
उपकारिषु यः साधुः साधुत्वे तस्य को गुणः |
अपकारिषु यः साधुः स साधुः सद्भिरुच्यते ||
छायामन्यस्य कुर्वन्ति तिष्ठन्ति स्वयमातपे । फलान्यपि परार्थाय वृक्षाः सत्पुरुषा इव ॥
सन्धि-विछेदनम् –
सद्भि: उच्यते
छायाम् अन्यस्य, स्वयम् आतपे, फलानि अपि
- बाषान्तरीं कुरुत (Translate)
१. In the Ardhanarishivara form, Lord Shiva occupies the right side and Devi Parvati the left side.
२. Behind me is Vitthala, in front of me is Vitthala, inside of me in Vitthala and outside of me is Vitthala. (Adapted from a Dasa-sahitya)
३. Above my head is the sky, below my feet is earth. I smell freedom in the air. How wonderful!
- कथाया: आधारेण प्रश्नयो: उत्तरे ददातु| Please give the answer to the questions based on the stories.
१. अष्टमे पाठे, पण्डित: सर्वेषां समयं व्ययि करोति| सत्यं वा असत्यं वा?
२. किं नास्ति इति कः चिन्तनं करोति? कृषिक: वा धनिक: वा?
Happy learning 🎈
हृष्ट: प्रयासः 🍃
Lessons 9 and 10
Summary of the question words:
सप्तककार: – किम्, कुत्र, कदा, कति कथम्, कुत:, किमर्थम्
I कर्तृपदम् Who क: का What किम्
II कर्मपदम् कम्/ काम्/ किम्
III करणवाचकपदम् केन, कया, केन (In what manner)
IV कस्मै, कस्यै, कस्मै
V Where from कुत:, कस्मात्/कस्याः
VI whose कस्य, कस्याः
VII Where कुत्र, When कदा, कस्मिन्/कस्याम्
How many कति -countable – कति फलानि सन्ति? पञ्च|
How much/ long कियत् – uncountable – कियत् जलम् अस्ति| किञ्चित्|
Why किमर्थम्, for whom कस्य कृते
What type कीदृश: कीदृशी कीदृशम्
Adverbs How कथम्
You can always take the complete list from my complete grammar notes in the group description page.
सुभाषितम् संस्कृते वाचयतु|
षड् दोषाः पुरुषेणेह हातव्या भूतिमिच्छता |
निद्रा तन्द्रा भयं क्रोधः आलस्यं दीर्घसूत्रता ||
गते शोकं न कुर्वीत भविष्यं नैव चिन्तयेत् ।
वर्तमानेषु कालेषु वर्तयन्ति विचक्षणाः ॥
Spot the कर्ता (doer, प्रथमा विभक्ति) and क्रियापदम् (verb) in the गते शोकं सुभाषितम्.
Spot the synonyms for the words/phrases below in the subhashitams. पर्याय-पदानि चिनोतु|
मतिमान्
समय:
हननं कर्तव्यम्|
कोप:
आलस्यम्
प्रश्नयो: उत्तारं ददातु| Answer the questions below.
कः किं प्रति गुरुभक्तिं प्रदर्षितवान्? कथं? (Hint: तस्य शिर: _____)
वृद्धा माता किमर्थं रुदितवती?
कालत्रये लिखतु| write the sentences in all the three tenses.
I visited the temple. I’m visiting the temple. I’ll visit the temple tomorrow.
I’m also coming. I too came yesterday. I’ll come tomorrow also.
Happy learning 🌸
सुष्टु अभ्यास: 🎈
Lessons 11 and 12
Shankara Bhagavatpada says,
दुर्लभं त्रयमेवैतद्देवानुग्रहहेतुकम्।
मनुष्यत्वं मुमुक्षुत्वं महापुरुषसंश्रयः॥
There are three hard things obtained only through grace—human birth, the wish for attaining moksha and the alliance of great people.
The Gods in heaven extol that even in human birth, the one obtained in Bharat is special:
कल्पायुषां स्थानजयात्पुनर्भवात् क्षणायुषां भारतभूजयो वर: ।
क्षणेन मर्त्येन कृतं मनस्विन: संन्यस्य संयान्त्यभयं पदं हरे: ॥ श्रीमद्भागवतं ५.१९.२३॥
Taking birth in the land of Bharata, though of a short age, is better than having an age of a Kalpa and also having won heaven. Because here, a wise person, by offering all his actions, in an instant attains the fearless abode of Shree Hari.
अस्य जन्मस्य उद्देश्यं जानीम: च अग्रगतिं प्राप्नुम: च 💫
Let’s learn the purpose of this birth and progress towards the same!
वन्दे मातरम्| 🇮🇳
स्वतन्त्र-दिनस्य शुभाशयाः 🪷
2nd assignment
नमस्ते 🪷
सप्ताह: ६
पाठ-संख्ये 7,8
बाषान्तरीं कुरुत (Translate)
१. My son/daughter /friend and I are going to the market. Do you want anything?
२. It is raining heavily (अतितीव्र) outside. So, please do not go outside.
३. Three usages of एवम्
—I finished the homework earlier (पूर्वं) itself.
—Is it so?
—Do it thus.
४. Balu told me that he will come in the evening. (वाक्यद्वयं यत् च इति उपयुज्य लिखतु)
५. I’ll eat both modakam and ladoo.
७. If you come before 10am, then I’ll give you tasty dosas.
रिक्तस्तनं पूरयत| Fill in the blanks
यस्य ____ अधिकम् अस्ति, सः निर्धन:| किमर्थम् इत्युक्ते सः कदापि ____ (satisfied) न भवति|
क्रियापदानि वृणोतु (choose the verb)
आयत्यां गुणदोषज्ञः तदात्वे क्षिप्रनिश्चयः ।
अतीते कार्यशेषज्ञः विपदा नाभिभूयते ॥
A person who knows the merits and demerits of a task to be done in future and can take a quick decision on a task in the present and knows the results of good and bad deeds of the past is not defeated by enemies.
अमन्त्रमक्षरं नास्ति नास्ति मूलमनौषधम् ।
अयोग्यः पुरुषो नास्ति योजकस्तत्र दुर्लभः ॥
There is no sound that is not a mantra, no plant that is not medicinal. There is no person unworthy, what is lacking is an ‘enabler’.
सुभाषिताभ्याम् उचितशब्दान् चिनोतु (pick the appropriate words from the सुभाषिते)
One who knows the faults:
Quickly:
Past:
One who knows to complete tasks:
Adversity:
Is not there:
Medicine:
Unworthy:
One who fits parts of a thing properly to make something work:
सुष्टु-अभ्यास: 🎈
Happy learning 🌸
Lessons 13 and 14
1st assignment
शुभोदय: 🌞
जानाति वा, क्रियापदेषु 10 गणा: सन्ति| गणानां परिचय: तेषां रूपेण भवति| एकैकानां गणानां नामानि प्रथम-धातु अनुसृत्य भवन्ति| 🔻
१) भ्वादि-गण: – भवति, पठति (पठ्-अ-ति), वन्दते, लभते
२)अदादि-गण: – अत्ति (अद् – ति)
३) जुहोत्यादि-गण: –जुहो-ति , ददा-ति
४)दिवादि -गण: –दीव्यति, नृत्यति (नृत्-य-ति), युध्यते, विद्यते
५)स्वादि- गण: –आप्नोति, शक्नोति, सुनोति (सु-नो-ति)
६)तुदादि- गण: –तुदति, लिख्-अ-ति
७) रुधादि-गण: –रुणद्धि,छिनत्-ति
८) तनादि-गण: –तनोति/तनुते
९)क्र्यादि-गण: – क्रीणाति,जानीते, गृह्णीते, पूनीते
१०)चुरादि- गण: – चोरयति, प्रार्थयते, दण्डयते
✨इदानीं वदतु कस्मिन् गणे इमे शब्दा: सन्ति इति|
खादति
शृणोति
कुप्यति
भिनत्ति
करोति
बध्नाति
कथयति
2nd assignment
सप्ताह: ७
पाठ-संख्ये १३,१४
सम्भाषणे रिक्तस्थानं पूरयत|
बालिका १: ___ सुन्दर: बालकः मम किञ्चित् अतिमूल्यवस्तुं ____ (अचोरयत्/ चोरितवान्/अचोरयम्)|
(One beautiful boy stole something of value from me.)
बालिका २: ___ वा? कुत्र गतः सः?
(Is that so? Where did he go? )
बालिका १: अत्रैव समीपे ___ (अपश्यम्/दृष्टवती /अपश्य:)| इदानीं __ जानामि स: कुत्र अस्ति ___. मम ___ तस्य अन्वेशणार्थं मम साहाय्यं कर्तुं शक्नोति ___?
(I saw him somewhere close by. Right now, I don’t know where he is. For my sake can you help me find him?)
बालिका २: ___| करोमि| तस्य परिचयं ___.
(Alright. I’ll do it. Tell me his identifying marks.)
बालिका १: स: अतिसुन्दर:| ___ सर्वमूलयरत्न: शोभते, ___ तस्य आननं __ (अशोभम्, अशोभत्, शुभितवान्, )| न न न तस्यापि बहु बहु अधिकम्|
(He is very beautiful. Just like a diamond shines, his face also shined so brightly. Nono he shines even more brightly.)
तस्य अधरं मधुरं, वदनं मधुरं, नयनं मधुरं, हसितं मधुरं,
हृदयं मधुरं, गमनं मधुरं, मधुराधिपते रखिलं अपि मधुरं|
बालिका २: (हसति) भवत्याः ___ अपि चोरितवान् इति मन्ये| गोपके, स: सर्वव्यापी ___ अस्ति| भक्त्या तस्य संस्मारणम् करोतु, स: स्वयमेव झटिति आगच्छति|
I think he stole your heart. Gopika, he is the all preceding Krishna. Think of him with Bhakti, he will come on his own immediately.
उभये श्रीकृष्णस्य चिन्तने ध्याननिष्ठे| 🙏🏾
भाषान्तरीं कुरुत|
१. From 7-8 pm there is Krishna Puja at home. Please join us.
२. For prashad, I’m making ladoo, vade and poha.
३. Just as bees feel happy seeing a flower, I feel happy seeing a photo of Shrikrishna.
४. Please bring one fruit, one mala and one incense-cone.
५. Ok, I’ll come to your house in the evening.
जय श्रीकृष्णः! सर्वेषां जन्माष्टमी महोत्सवस्य शुभाशयाः🪷 * श्रीकृष्ण: सर्वदा भवन्त: हृदिं अपि चोरयेत् 🙏🏼
Lessons 15 and 16
1st assignment
नमो नमः🌸
जानाति वा कुत्र का विभक्तिः योजनीया इति?
Do you know which vibhakti to use where?
उदाहरणं पश्यतु|
अहम् रामं नमामि|
रामाय नम:|
कः भेदः?
अहम् रामं नमामि|
नमामि – क्रियापदम्
अहम् – कर्ता (प्रथमा विभक्तिः)
रामम् – कर्मा (object of worship, द्वितीया विभक्तिः)
रामाय नम:
नम: – अव्ययम्
रामाय – चतुर्थी-विभक्तिः
यत्र नम: इति अव्ययस्य प्रयोगं भवति, तत्र चतुर्थी-विभक्त्या: प्रयोगः भवति|
राम (पु)-
II- रामम् रामौ रामान्
IV – रामाय रामाभ्यम् रामेभ्यः
रमा (स्त्री)
II – रमाम् रमे रामा:
IV – रमायै रमाभ्याम् रमाभ्य:
नदी (स्त्री)
II – नदीम् नद्यौ नदी:
IV – नद्यौ नदीभ्याम् नदीभ्यः
हरि (पु)
II – हरिम् हरी हरयः
IV- हरये हरिभ्याम् हरिभ्य:
गुरु (पु)
II – गुरुम् गुरू गुरून्
IV – गुरवे गुरुभ्याम् गुरुभ्य:
गृहपाठम्
रिक्त- स्थानं पूरयत|
हरये ____ (नमामि/नम:)
हरिं ____ (नमामि/नम:) _____ (काली) नमामि|
4._____ (काली) नम:|
_____ (गुरु) नम:|
सुष्टु अभ्यास: 🎈
2nd assignment
नमो नमः| गृहपाठः ८ (१५, १६)
सुभाषितम् संस्कृते वाचयतु|
अकृत्वा परसन्तापम् अगत्वा खलनम्रताम् ।
अनुत्सृज्य सतां वर्त्म यत् स्वल्पमपि तद्बहु ॥
Whatever one achieves without harassing others, without complying with a wrong doer and without leaving the path laid down by the noble persons, is indeed abundant.
अपारभूमिविस्तारम् अगण्यजनसङ्कुलम्|
राष्ट्रं सङ्घटनाहीनं प्रभवेन्नात्मरक्षणे|
Even if the land is huge, there are many people, a nation where people are not united, they cannot guard themselves.
सुभाषिताभ्याम् उचितशब्दान् चिनोतु (pick the appropriate words from the सुभाषिते)
Noble people (6.3)
A lot
That
Not troubling others
Expansive
Uncountable
Without unity
Guarding self
भाषान्तरीं कुरुत|
- I see the trees with my eyes.
- I will go along with you.
- Whom are you going with?
- Without bhakti, you cannot make prasadam.
- When I entered, it started to rain.
- I’ll happily go out with you.
- With bhakti and Shraddha, I will practice music.
- I want tea without sugar.
रिक्तस्तनं पूरयत|
१. एकेन हस्तेन ____ न भवति| शान्ताया: ___, गृहे कलह: न अभवत्|
२.मरणात् परं अस्य शरीरस्य मूल्यं __। अत: दान रूपेण अपि कोपि न ___|
सुष्टु अभ्यास: 🎈
ज्ञीप्सा /jñĪpsA/ 